 |
|
Ohrid - pogled na stari grad |
Ohridsko jezero se ubraja u red većih evropskih
jezera, prostire se u jugozapadnom delu
Makedonije i istočnom delu Albanije. Na jugu
Evrope je svakako jedno od najvećih i jedno od
najdubljih jezera. Ono pokriva površinu od 358,2
km, a njegova dubina dostiže i do 294 metara.
Poslednjih godina, postalo je pravu turističku
atrakciju jer predstavlja neverovatan spoj
tradicije i savremenih turističkih potreba.
Jezero je smešteno u dubokoj i zatvorenoj
kotlini. Malte ne, sa svih strana ga okružuju
visoke planine. Na istoku je planina Galičica, a
na zapadu Mokra Planina i Jablanica. Jezero se
nalazi na nadmorskoj visini od 695 metara.
Ohridsko jezero karakteriše izvanredna prirodna
lepota. Dok su vrhovi Galičice prekrveni prvim
snegom, dole u ravnici, na obali jezera, još ima
jesenjeg cveća. Nezaboravan utisak ovo jezero
ostavlja i zbog boje vode, koja se od izlaska do
zalaska sunca stalno menja. Pri lepom i sunčanom
danu prozirnost jezerske vode doseže do dubine
od 22 metra. Slivu Ohridskog jezera pripada 40
reka, od kojih je 23 na albanskoj strani i 17 na
Makedonskoj teritoriji. U Ohridskom jezeru živi
17 vrsta riba. Među njima najpoznatije su
pastrmke, letnica i belvica, koje nastanjuju
isključivo vode ovog jezera. Pored jegulje,
klena, šarana i mrene u ovom jezeru živi mala
riba plašica, od čije se krljušti pravi čuveni
ohridski biser.
Proučavanja Ohridskog jezera počela su još u XIX
vijeku. Najveća zasluga za naučno istraživanje
jezera pripada istaknutom jugoslovenskom
biologu, profesoru Beogradskog univerziteta,
akademiku dr. Siniši Stankoviću (1892-1974),
koji je započeo proučavanja još 1922. godine.
Prva istraživanja potvrdila su da u Ohridskom
jezeru postoji i više životinjskih oblika,
endemičnih i potpuno nepoznatih. Dokazano je da
je u tom pogledu ovo jezero jedinstven prirodni
rezervat u Evropi, da u njemu postoji živi svet
koji je u drugim regionima naše planete odumro,
i o kome se zna isključivo preko fosila. Prema
procenama nekih biologa Ohridsko jezero je
nastalo pre 4 miliona godina.
Za sistematsko proučavanje Ohridskog jezera koje
pripada najstarijim jezerima u svetu, kakva su
bajkalsko u Sibiru ili Tanganjika u Africi, bilo
je potrebno organizovati naučni centar u samom
Ohridu. Zahvaljujući zalaganju profesora dr.
Siniše Stankovića, u toku 1935. godine osnovan
je Hidrobiološki zavod, koji se razvio u
kompletnu naučnu instituciju tek posle drugog
svetskog rata. Tada su naučni tim sačinjavali
većinom mladi, danas renomirani makedonski
biolozi. O Ohridskom jezeru napisano je više
stotina naučnih radova na više jezika. I danas
još uvijek ne prestaje ogromno interesovanje
biologa za proučavanje flore i faune ovog
jezera.
Jedan od glavnih ciljeva istraživanja Ohridskog
jezera je naučno objasniti zašto su se baš ovde,
kao u nekom džinovskom skloništu, sačuvale tako
brojne vrste životinjskog i biljnog sveta, koje
ne postoje u drugim jezerima.
 |
|
Crkva Svete Sofije |
Istorija
Obale Ohridskog jezera bile su nastanjene još u
prastarim vremenima. Prvi poznati stanovnici su
bili Iliri. Ohrid se prvi put spominje u
protokolu Carigradskog sabora 879. godine.
Pretpostavlja se da je grad ovo ime dobio od
slovenskih reči vo -ohrid, što znači na brdu,
jer se stari deo Ohrida nalazi na brdu.Važan
istorijski momenat se dešava, kada
Kliment i Naum ,najpoznatiji
učenici braće Ćirila i Metodija iz Soluna,nakon
progonstva iz Moravske dolaze u Ohrid. Stižu u
oblast Kutmičevica koja se nalazi na tromeđi
Makedonije, Albanije i Grčke. Ohrid postaje
žarište slovenske pismenosti i kulture, centar
Ohridske književne škole. Ovde Kliment i Naum
rade na crkvenom i književnom jeziku.
Kliment je među makedonskim Slovenima proveo 30
godina. Pri njegovoj manastirskoj crkvi
Sv.Pantelejmon u Ohridu, sagrađenoj 893. godine
, zanimljivo je da je bio formiran dva veka pre
osnivanja Bolonjskog univerziteta, prvi
Slovenski univerzitet, sa koga je izašlo više od
3500 učenika, koji su širili slovensku pismenost
i kulturu. Počeci Samuilovog carstva ,prve
države makedonskih Slovena,vezani su za krajeve
oko Ohrida. Jezgro ovog carstva čini Makedonija.
Skoro četiri decenije Samuilove vladavine
ispunjeno je osvajanjima i neprekidnim sukobima
sa Vizantijom. Posle poraza cara Samuila na
planini Belasici 1014. godine, vizantijski car
Vasilije II zarobio je 14000 vojnika, koje je ,oslepivši
ih ,vratio caru.Car Vasilije II 1018. godine
zauzima gradske bedeme ,a Samuilovu rezidenciju
na vrhu brda spaljuje. Nakon zauzimanja
Carigrada od strane krstaša1204. godine,
poglavari ohridske crkve postaju crkveni
velikodostojnici iz domaće sredine. U ovim
uslovima ohridski arhiepiskop Dimitrije
Homatijan, poznati srednjovekovni govornik i
pisac, kruniše vizantijskog despota Teodora
Komnena za cara. Od 1334. godine do kraja XIV
veka Ohrid se nalazio pod vlašću cara Dušana i
njegovih naslednika i sledbenika . To je period
kada u Ohridu, veoma razvijenom trgovačkom
centru ,sagrađeno najviše crkava od kojih je
najveći broj sačuvan do današnjeg dana. Turci su
držali Ohrid od 1395. do 1912. godine. U
značajan ekonomski i kulturni centar Ohrid
izrasta krajem XVIII i početkom XIX veka. Tada
ohridske kožarske radionice svoje prizvode
izvoze u više balkanskih i evropskih gradova (Beč,
Carigrad, Solun, Lajpcig). U to vreme oživljava
i građevinarstvo. Posle Berlinskog kongresa
(1878. godine) , Makedonija nije dobila
najavljenu autonomiju , već je i dalje ostala
pod stegom otomanske vlasti.U isto vreme
pojačavaju se borbe između bugarske,srpske i
grčke buržoazije. Prekretnica u istoriji
makedonske revolucionarne delatnosti nastaje
početkom devete decenije XIX veka. Tada se širom
Makedonije razvija snažna revolucionarna
aktivnost radi pripreme naroda na ustanak. Od
1912. godine, kada je konačno odbačena turska
vlast, pa do 1915. godine Ohrid se nalazio pod
vlašću srpske države. Od 1918. do 1941. godine
pripada staroj Jugoslaviji. Za vreme prvog i
drugog svetskog rata Ohrid je bio pod bugarskom
vlašću.
 |
|
Sveti Jovan - Kaneo |
Stari grad
Stari deo grada čine kuće koje su sagrađene u
prošlom veku i predstavljaju neiscrpan izvor
proučavanja gradske arhitekture.Zbog blage i
umerene klime ohridske kuće su osim osnove od
kamena, zidane od drvenog materijala, te
konstrukciju spratova čine grede.Kuće uglavnom
imaju bele fasade, ispunjene su cvećem i
zelenilom i deluju vrlo impresivno.Nedaleko
od Gradskog trga nalaze se dve srednjevjekovne
crkve: Sv. Bogorodica Bolnička i Sv. Nikola
Bolnički. U Sv. Bogorodici Bolničkoj izloženo je
više fresaka iz XIX veka koje su skinute sa
zidova crkve u vreme konzervatorskih radova.
Među ikonama posebnu pažnju zaslužuje fragment
carskih dveri iz XIV vijeka, na kome je prikazan
lik arhangela Mihaila. Iza Ulice cara Samuila
nalazi se prostrani plato na kome dominira
najstarija sačuvana ohridska crkva Sv. Sofije,
viševekovno sedište Ohridske arhiepiskopije. To
je jedan od najznačajnijih srednevekovnih
spomenika Makedonije. Sv. Sofija je građena na
temeljima ranohrišćanske bazilike. Fragmenti
starijeg slikarstva od onog iz XI vijeka,
primetni su na nekoliko mesta u oltarskom
prostoru.Crkva je bila obnovljena i živopisana
sredinom XI veka, u vreme ohridskog arhiepiskopa
Lava. Još jedna crkva koja mami turiste svojom
lepotom je crkva Sv. Jovana Bogoslova-Kaneo,
zidana i slikana u XIII veku, o kojoj nisu
sačuvani pisani podaci. Crkva se nalazi na
jednom od najlepših mesta ohridske obale.
Podignuta je na visokoj steni iznad nekadašnjeg
ribarskog naselja Kaneo i iznad jedne od
najlepših plaža u gradu. Građena je u obliku
krsta. Poznata je po vrlo skladnim oblicima i
izvanredno uspešnom dekorativnom oblikovanju
fasada i kubeta. Kao konstuktivni i dekorativni
elementi za gradnju su upotrebljavani pečena
cigla i siga. Meštani će sa vama rado podeliti
priču o tome, kako je u Ohridu bilo 365 crkava,
za svaki dan u godini po jedna. Dok šetate
starim gradom imate utisak da se na svakom
koraku nalazi po jedna crkvica. Većina njih
danas nije u funkciji. Zahvaljujući
ovakvim osobenostima, 1980. godine Ohridsko
jezero i grad Ohrid, proglašeni su za Svetsko
kulturno nasledstvo koje je pod zaštitom UNESKA.
Ohrid raspolaže impozantnim brojem
ugostiteljskih objekata. Hoteli su uglavnom A i
B kategorije. U gradu i na obali jezera smeštaj
sa kompletnom uslugom obezbjedjuju i hoteli
ostalih kategorija, a takođe odmarališta, auto-kampovi
i privatni smeštaj. Moderni restorani, kao i oni
u sklopu hotela, odmarališta i kampova,
raspolažu dovoljnim kapacitetom i zadovoljavaju
današnje potrebe turističke potražnje. Cene su
vrlo pristupačne, a zanimljivo je da su svi
jelovnici po restoranima trojezični (makedonski,
engleski i srpski). Imate utisak da je sve
podređeno turizmu. Zbog svojih lepota Ohridsko
jezero nije turistima interesantno samo tokom
letnje sezone, već tokom čitave godine.
